جام جهانی فوتبال و فوتبال مغز نوجوانت رو قدرتمند میکنه،و این خوبه!درسته؟

عصب‌شناس‌ها یه چیز جالب کشف کردن: وقتی تیم مورد علاقه نوجوون توی یک بازی پیروز می‌شه، دقیقاً همون بخش‌هایی از مغزش روشن می‌شن که موقعِ یه موفقیت شخصی روشن می‌شن. مغز فرق نمی‌ذاره بین «من گل زدم» و «تیم من گل زد». هر دو یه جور احساس هویت و تعلق تولید می‌کنن.حالا این قسمت مغز که روشن میشه کجاست؟

سازوکارش اینجوری که یک قسمت  به اسم هسته اکومبنس فعال می‌شه؛ همون بخشی که مسئول حس پاداش و برده. اینجا مغز شروع می‌کنه به ترشح دوپامین؛ همون ماده‌ای که حس لذت و هیجان رو بالا می‌بره. در کنارش، ناحیه‌ای به نام قشر پیش‌پیشانی میانی هم فعال می‌شه؛ بخشی که به حس هویت و «ما بودن» ربط داره. برای همین مغز خیلی فرقی بین «من بردم» و «تیمم برد» نمی‌ذاره. اون برد رو انگار بخشی از خودِ نوجوان حساب می‌کنه. به همین خاطره که اون شادی، فقط یه هیجان ساده برای فرزند ما نیست؛ یه حس عمیقِ "مال خودمه" رو تجربه می کنه، انگار واقعا همین الان اون وسط زمین و گل زده و خودش رو بخاطر این حس،عضوی از اون تیم می دونه.

این موضوع رو هم در نظر بگیر که نوجوانی یعنی دنبال جای خودت گشتن؛ دنبال اینکه به کجا تعلق داری، کی هستی و چی دوست داری. فوتبال " مخصوصاً توی جام جهانی "بهت یک جواب مشخص میده: «تو اینجایی. توعضوی از این تیم هستی.» این حس تعلق برای روان نوجوان حیاتیه. روانشناس‌ها نشون دادن نوجوان‌هایی که احساس می‌کنن به یه چیز بزرگ‌تر از خودشون تعلق دارن "یه تیم، یه جامعه، یا یه آرمان "در برابر اضطراب و افسردگی مقاوم‌ترن!

یه چیزی رو یادت نره! همه‌ی این شور و انرژی یه بستر می‌خواد؛ و اون بستر «خانواده» است. نوجوانی که تنهایی مسابقات جام و جهانی رو می بینه و از خوشحالی جیغ می‌زنه، با نوجوانی که بابا یا مامانش کنارشه و باهم مسابقه رو می بینن، دو تا تجربه‌ی کاملاً متفاوت دارن. اولی فقط یه «لحظه» داره، دومی یه «خاطره» در ذهنش داره.

فرق لحظه با خاطره اینه که خاطره‌ها هویت می‌سازن؛ هویتی که سال‌ها بعد، نوجوانت بهش برمی‌گرده و می‌گه: «یادمه اون شب چقدر خوشحال بودیم.»

حالامن پدر یا مادر چیکار کنم؟

ببین ساده‌ست؛ بشین کنارش.فقط مثل یه همراه، یه دوست که می‌خواد اون لحظه رو کنارش تجربه کنه.

بذار از شدت هیجان بازی داد بزنه. بذار ناامید بشه وقتی تیمش گل می خوره. بذار دوباره امیدوار بشه. این نوسان احساسی توی فضای امن خانواده، یکی از بهترین چیزاییه که می‌تونی بهش بدی. فوتبال بهش یاد میده که میشه شکست خورد و دوباره بلند شد؛ که میشه با آدم‌های دیگه شادی کرد؛ و اینکه یه هدف مشترک چقدر می‌تونه آدم‌ها رو کنار هم بذاره.

کلام آخر

دفعه‌ی بعد که دیدی نوجوانت داره برای یه بازی هیجان بالایی رو تجربه می کنه، یه لحظه صبر کن. این هیجان داره یه چیز خیلی مهم می‌سازه: هویت، تعلق و امید.این سه تا چیزی که هر نوجوونی بهش نیاز داره. اگر حس می‌کنی برای شناخت بهتر احساسات و هیجان های دنیای نوجوونت،نیاز به کمک داری،ما در رهنا کنارت هستیم. با کمک تست‌های شخصیت‌شناسی  کمکت می‌کنیم پیچ‌وخم‌های دنیای نوجوانت رو بهتر بشناسی تا بتونی همون رفیق و همراهی باشی که، در این سن بهش نیاز داره.