این تفاوت طبیعی است و لزوماً به معنای وجود یک مشکل روان‌شناختی نیست. تجربه سال قبل، روابط با همکلاسی‌ها، نگرانی درباره درس‌ها و میزان حمایت اطرافیان می‌توانند روی تجربه دانش‌آموز از شروع دوباره مدرسه اثر بگذارند.پژوهش‌ها نیز نشان می‌دهند احساس تعلق به مدرسه و داشتن ارتباط مثبت با محیط مدرسه می‌تواند با وضعیت بهتر سلامت روان و کاهش نشانه‌های اضطراب ارتباط داشته باشد.
آمادگی روانی یعنی چه؟
قرار نیست دانش‌آموز را طوری آماده کنیم که هیچ نگرانی‌ای درباره مدرسه نداشته باشد. آمادگی روانی بیشتر یعنی بتواند تغییر را تجربه کند، درباره احساساتش حرف بزند، در صورت نیاز کمک بخواهد و کم‌کم با شرایط جدید هماهنگ شود.ممکن است یک دانش‌آموز کمی دلشوره داشته باشد، اما همچنان بتواند درباره آن صحبت کند و خودش را با برنامه جدید وفق دهد. بنابراین بهتر است به جای اینکه فقط دنبال «حال خوب» باشیم، روی احساس امنیت، ارتباط و توانایی سازگار شدن با تغییر تمرکز کنیم.
قبل از بازگشایی چه کارهایی می‌توانیم انجام دهیم؟
خواب را یک‌باره تغییر ندهیم:اگر ساعت خواب در تعطیلات خیلی تغییر کرده، بهتر است چند روز قبل از شروع مدرسه، برنامه خواب و بیداری را به‌تدریج به شرایط مدرسه نزدیک کنیم. تغییر ناگهانی می‌تواند شروع دوباره را سخت‌تر کند.درباره مدرسه صحبت کنیم، نه اینکه بازجویی کنیم،لازم نیست مدام بپرسیم: «برای مدرسه آماده‌ای؟»، «استرس نداری؟» یا «امسال باید بیشتر درس بخونی؟»گاهی یک سؤال ساده بهتر جواب می‌دهد:«وقتی به شروع مدرسه فکر می‌کنی، بیشتر منتظر کدوم قسمتش هستی؟» یا: «چیزی هست که دوست داشته باشی قبل از شروع مدرسه درباره‌اش با هم حرف بزنیم؟»این نوع گفت‌وگو به دانش‌آموز فرصت می‌دهد خودش بگوید چه چیزی ذهنش را درگیر کرده است.نگرانی کودک را سریع از بین نبریم وقتی کودک می‌گوید «از مدرسه می‌ترسم»، پاسخ‌هایی مثل «چیزی نیست» یا «نگران نباش» معمولاً با نیت خوبی گفته می‌شوند؛ اما بهتر است قبل از آرام کردن او، احساسش را بشنویم.مثلاً می‌توان گفت:«می‌فهمم شروع دوباره مدرسه ممکنه کمی نگرانت کنه. بیا ببینیم دقیقاً کدوم قسمتش برات سخته.»بعد می‌توانیم همراهش دنبال راه‌حل بگردیم، بدون اینکه از همان ابتدا مشکل را به جای او حل کنیم.
مدرسه هم بخشی از این آمادگی است:
آمادگی روانی فقط وظیفه خانواده نیست. رابطه مناسب با معلم، احساس تعلق به مدرسه و داشتن محیطی که دانش‌آموز در آن بتواند سؤال بپرسد و درباره نگرانی‌هایش صحبت کند، اهمیت دارد. مرورهای پژوهشی نیز مدرسه را یکی از محیط‌های مهم برای حمایت و پیشگیری در حوزه سلامت روان کودکان و نوجوانان می‌دانند. البته اثر برنامه‌های مدرسه‌ای در پژوهش‌ها یکسان نبوده و کیفیت و نوع مداخله اهمیت زیادی دارد.
یادت باشد؛
قرار نیست روز اول مدرسه همه‌چیز بی‌نقص پیش برود. ممکن است کودک کمی دلشوره داشته باشد، دلش برای تعطیلات تنگ شود یا برای هماهنگ شدن با برنامه جدید به زمان نیاز داشته باشد.کاری که می‌توانیم انجام دهیم این است که به جای فشار برای «خوب بودن»، فرصتی برای شنیده‌شدن، سازگارشدن و قدم‌به‌قدم جلو رفتن به او بدهیم.شروع سالم مدرسه، شروعی بدون نگرانی نیست؛ شروعی است که دانش‌آموز در آن احساس کند تنها نیست.
منابع علمی برای مطالعه بیشتر:
| APA ۷
Raniti, M., Rakesh, D., Patton, G. C.,& Sawyer, S. M. (۲۰۲۲). The role of school connectedness in the prevention of youth depression and anxiety: A systematic review with youth consultation. BMC Public Health, ۲۲, ۲۱۵۲. https://doi.org/۱۰.۱۱۸۶/s۱۲۸۸۹-۰۲۲-۱۴۳۶۴-۶
Werner-Seidler, A., Perry, Y., Calear, A. L., Newby, J. M., & Christensen, H. (۲۰۲۱). School-based depression and anxiety prevention programs: An updated systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, ۸۹, ۱۰۲۰۷۹. https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.cpr.۲۰۲۱.۱۰۲۰۷۹
