" اهمالکاری مقدس " چیست؟
اهمالکاری همیشه به معنای خوابیدن یا بازی‌های ویدئویی نیست. اهمالکاری مقدس زمانی رخ می‌دهد که نوجوان برای فرار از اضطرابِ ناشی از درس یا امتحان، به کارهای جایگزینِ «مثبت» پناه می‌برد.نوجوان با خودش می‌گوید: «دارم ریلزهای درسی می‌بینم تا اصولی‌تر درس بخوانم!» یا «دارم برای اینکه بهتر تمرکز کنم، اپ مدیریتِ زمان نصب میکنم!»
چرا این الگو در امتحانات مجازی خرداد و تیرماه ، پر رنگ‌تر شده است؟
قضیه فقط «درس خواندن» نیست؛قضیه «مدیریتِ توجه» در یک دنیای کاملاً مجازی است. برای نوجوانی که کتاب‌ها، جزوه‌ها، ویدئوهای آموزشی و حتی محیطِ امتحانش همگی در گوشی یا لپ‌تاپ جمع شده‌اند، «شروعِ مطالعه» کارِ بسیار دشواری است.چرا؟ چون همان ابزاری که قرار است او را به درس وصل کند، خودش بزرگ‌ترین منبعِ حواس‌پرتی است.
مشکل اینجاست که در این فضای مجازی، «کارِ مفید» و «اتلاف وقت» آن‌قدر به هم شبیه شده‌اند که خودِ نوجوان هم نمی‌فهمد چه زمانی از «مسیرِ یادگیری» خارج شده است. او با خودش فکر می‌کند: «دارم درباره امتحان تحقیق میکنم» یا «گروه‌های درسی چک میکنم»، پس دارم کارِ مفیدی انجام می‌دهم. اما در واقع، این‌ها فقط تکنیک‌های جدیدِ مغز برای فرار از آن «سنگینیِ مطالعه» و مواجهه با استرسِ امتحانات است.
چطور این تله را بشناسیم؟
-اصلِ «اولویتِ ضروری»:
روزهای امتحان قرار نیست همه‌چیز کامل و مرتب باشد؛ قرار است درس جلو برود. نوجوان باید یاد بگیرد بعضی کارها هرچقدر هم خوب و مفید به نظر برسند در این روزها می‌توانند حواس را پرت کنند؛ مثل مرتب‌سازیِ بیش از حد،چک کردن های غیرضروری، یا حتی «تجربه کردنِ روش‌های جدید» بدون اینکه قبلا تجربه اش کرده باشد
-پایشِ «خستگیِ بی‌نتیجه»
یک علامت خیلی رایجِ این تله این است: نوجوان آخر روز خسته است، ولی معلوم نیست واقعاً چقدر جلو رفته. اگر دیدید خستگی‌اش واقعی است اما درس جلو نیفتاده، احتمالاً دارد دورِ کار اصلی می‌چرخد. از خودش این سؤال را بپرسد:
«امروز خسته شدم چون درس خوندم، یا چون کلی کارِ حاشیه‌ای انجام دادم؟»
سخنی با والدین: لطفاً مراقب باشید چه چیزی را تقویت می‌کنید
نوجوان‌ها همیشه از روی تنبلی درس را عقب نمی‌اندازند؛ خیلی وقت‌ها از روی اضطراب این کار را می‌کنند.و درست همین‌جاست که تشویق ما اگر دقیق نباشد،می‌تواند اشتباه‌ترین پیام را به فرزندمان بدهد.
در روزهای امتحان، ذهن نوجوان معمولاً بین دو انتخاب گیر می‌کند:یک طرف «نشستن پای درس»،و طرف دیگر «پناه بردن به کارهای ظاهراً مفید».
زمانی که اضطراب بالا برود،نوجوان ناگهان شروع می‌کند به کمک در آشپزخانه، مرتب کردن اتاق، و ما کاملاً از سر عشق می‌گوییم:«وای چه بچه خوبی! چقدر مسئولیت‌پذیر شدی!» اما واقعیت روان‌شناختی پشت این رفتار چیز دیگری است:این کارها راهی برای فرار از اضطراب درس است.
و وقتی ما همین رفتار را تشویق می‌کنیم، به‌طور ناخواسته داریم به او پیام می‌دهیم:
«آفرین! همین کار رو ادامه بده. فعلاً لازم نیست درس بخونی»
پس چه چیزی را باید تشویق کنیم؟
فقط و فقط شروع درس،ادامه دادن ،و مدیریت زمان کمک کننده است.
حتی اگر فرزندتان ده دقیقه درس خواند،این همان چیزی است که باید تحسین شود.